Sunday, October 20, 2013
Saturday, October 12, 2013
सुआल
मैह्ल ख्यालां दे
कनै रेह्या दे पलिया
सुआलां दे बुजकयां
नै पल्ली भरोआ दी
इक धियाडा़ टपदा
इक्क जुआब मिलदा
खबरै कितणे क दिन
बीते
कितणे क जुआब मिल्ले
पर पल्ली भरोंदी जा
दी
सुआलो दे बुजके
चकोंदे जा दे
रींगदी चींगदी रात
बीतै
भ्यागा ही
सुआलां दा ढौर
पैरां जकड़दा
अड़जंग्घी लांदा
भई मुंहा भार
गढ़मेह्ली लग्गै
दुनिया अंगुळियां
चक्कै
जितणियां खाखां तितणियां
भाखां लग्गण
औंदा जांदा कोई
दुलत्ती मारै
मोटर हौर्नां दई दई
चलदी बणै
सैह् मुंहा भार
परतोंदा रैह
तियां ही सुआलां दा
ढौर
कन्नो कन घमळोंदा
रैह्
ताल्ही तिकर
न घरोऐ सूरज
न होऐ तिह्दी संझ
इक्की सुआला दा
जुआब
मुहां भार घड़मेह्ली
दुए दिना दा सुआल
कंडयां नै छकोयो
कपड़े
अंगैं अगैं पीड़
रात का बेला
दीए च तेल हई नी
साह्मणै चौथी दा
चंद्रमा
फौह्किया दे हौके
भ्याग सारे दा
सुपना
चलकोर हाली पार
पहाडा़ पर ई
सुआल अजका त्यार
कुनकी छिकी तेया
ड्योडिया निकळदेयां
कौएं तिर्की तेया
अज ... क्या ...
हुंगा ... ???
छंद तुसां पढ़े थे। एह नौइयां तर्जा दी कवता है। है पुराणी। 1977 च हिमभारती च छपी थी। तदूं मैं बीए च पढ़ा दा था।
Saturday, September 21, 2013
अनूप सेठी जी साने गुरुजी राष्ट्रीय एकता सम्मान ने सम्मानित
धौलाधार!
तिजो मैं छड्डी आया
एह सोची भी नीं हुंदा
संस्कारी मने साही चिट्टी धार
तिजो सौगी लई सरका दा
मैं धूंखोर सड़कां
काळीयां कळूटियां
तू जादा वचार मत करें
मिंजो तिजो बिच कुछ सैंकड़ा मील पटड़ियां ऊंगरी आईयां
फिरी भी असां घुमगे समुदर कनारें सौगी-सौगी
कल समुदर सलेटी रंगे दा
मिंजो घुळजां पईया चादरा साही लग्गा
अम्बरें तिस जो छेकी रखया था पताळे तिक्कर
ऐत्थु कोई नी जाणदा
समुदरे दा ठकाणा
अम्बरे दा पता
दिखा ना मैं भी कल
बछाणे दी चादर समझी हटी आया
पर तिह्दे कनारे नै लगाव है मिंजो
तेरियां घाटियां साही
तू सोचें मत
जित्थू तक चादर सुझा दी है
तित्थू तिजो रखी दिंगा अम्बर-भेदी
ताल्हू ऐह जे बण बिछया है अन्नाह्
धूंबाज आदमखोर
कुछ ता फाटकां गाळगा अपणयां
फिरी भी इस आदमखोर बणे ने दोस्ती करी हुंगी
एह सोची नी सकदा
तियां ही जियां
धौलाधार !
तिजो मैं छड्डी आया
एह सोची नी सकदा।
अनूप सेठी जी होरां ऐह कवता 1983 च धरमशाला ते मुंबई आई ने हिंदीया च लिखी थी। इतणे
साल बीती गै पर इस आदमखोर बणे च धौलाधार नी गुआची। इक फाटक गळया कनै 14 सितंबर
2013 जो महाराष्ट्र राज्य हिंदी साहित्य अकादमी दी तरफा ते महाराष्ट्र दे संस्कृति
कार्य मंत्री संजय देवतले होरां साने गुरुजी एकता सम्मान दा तिलक लगाया।
महाराष्ट्र कनै हिंदी साहित्य च
असां हिमाचलियां दा नां रोशन करने ताएं।
महाराष्ट्र राज्य हिंदी साहित्य अकादमी
दे
साने गुरुजी राष्ट्रीय एकता सम्मान ने सम्मानित अनूप सेठी जी
जो पहाड़ी दयार, हिमाचल मित्र कनै सारयां हिमाचलियां दी तरफा ते
लख-लख बधाईयां, मुबारकां अभिवादन।
कुशल कुमार
Saturday, August 10, 2013
गुरुआं जो अर्पण
एह कोई 1976-78 दी गल होणी है। तिन्हां दिनां च प्हाड़िया च
लिखणे दा बडा़ जोर था। मिंजो हाली पुंगर ई फुट्टा दे थे। धर्मसाला कालजे च पीयूष
गुलेरी कनै गौतम व्यथित होरां थे। मैं बीए च पढ़ा दा था। दिक्खो दिखिया मैं भी तुक
जोड़णा सुरु करी ते। गुरुआं कवि सम्मेलना च बी मौके दुआई ते। मैं बी अप्पू जो कवि
समझणा लगी पया। तिन्हां दिनां दियां किछ कुंडळियां मेरियां पुराणियां डायरियां च
लुक्कियां बैठियां थियां। मतेयां सालां परंत हिमाचल मित्र छापणा लगे तां एह कुसल
होरां जो पढ़ाइयां। हुण होर कोई दूं त्रींह् सालां परंत तिन्हां टाइप करि तियां।
तां मैं बी ब्लागे पर लाणे दी हिम्मत करी लई। मैं सोच्या इन्हां जो प्हाडी़
कवता दे अपणे गुरुआं जो अर्पित करी दिंदा है। इन्हां च मेरा कुछ बी हई नीं। जो किछ
उन्हां दिनां दिक्खया, सैह् जोडी़ तेया। असां बोलदे, दयारे पर पहाडी़ भासा दी
नौंई चेतना चाही दी। पर इन्हां कवत्तां च चेतना बी है कि नीं, पता नीं। दिक्खा
भला-
|
चंदें चंदर
पळेस
|
| स्याले दियां रातीं, चंदें चंदर
पळेस पेया,
तां भी मड़ा चुपचाप चानणिया बंडी जांदा।
बदल़े दा फूंह्डू, पार धारा खड़ोई
गज्जै,
दिक्खा हऊं केडा बड्डा धारा मंझ जाना पांदा।
गजदा है जेह्ड़ा, कदि भी नी बह्रदा सै:,
गासैं गास, हौआ सौगी दूर कुती जाई पौंदा।
बोलदा ‘अनूप’ करै गुपचुप कम्म जेह्ड़ा,
सब्बना ते बड्डा कनै सैह्ओ मनै रमी
जांदा।
|
| स्योनै छंड |
|
दितियो है स्योनै छंड कणकां दे खेतरां च,
कुतखा ते आई सोना सरहों पर पई गया। लसलस चांदिया दे ढेर प्हाड़, तिन्हां जो पर, खड्डां बिचैं बगणे दा ढब कियां पई गया। सैले सैले दिलां देयां मखमली थानां परैं, बत्ता साह्ई पीड़ कुण चीरी करि कड्ढी गया। धरती दे हेठ ठंडे पाणिए कुडाई करि, मेयो देया दयावान अप्पू कुती जाई रेह्या। |
| ग्बाल बाल |
|
टल्लू मैली नै भरोयो, अप्पू धूड़ी च मंडोयो,
भोळे भाळे, चितैं साफ, गौरीनाथ जियां हन। भांति भांति रासां पांदे, कनै डंगरे चरांदे, सचमुच गुआळ बाळ नंद लाल जिञा हन। बोलदा ‘अनूप’ बाल - बालक पिंडे दे मेरे, छाह्ई कनै रोटी सुक्की खाई करि जिया दे न। मेरे पिंडे दे गुआळू, जियां दुद्धे दे ध्याळू, बाल-धन, इन्हां दियां आसी असां जिया दे न। |
| कांगड़े दी जाई |
|
भेठी घाए बड्ढी बड्ढी, कीती मसैं इक गड्डी,
घरैं आई छोड़ छड्डी, खुंडैं म्हैस बझी लग्गा दी। कनै तिसा दा ही माही, मंझ फौजा है सपाही, छिड़ी पाके नै लड़ाई, दिलैं जाई छुरी बग्गा दी। ब्हादुर जोरू लिखै, चिट्ठी, मत दसदा तू पिट्ठी, औयां रणे जो तू जित्ती, छड चिंता तू सुहागा दी। मेरी कांगड़े दी माए, कैसे ब्हादुर तैं जाए, दिल मेरा गाई जाऐ, जियां ल्वाला जोत जग्गा दी। |
| दियाळी |
|
चुग्गी फुल्लां हार बणाए गोह्आ लिप्पी ऐह्पण पाए,
औणा लच्छमिएं अज्ज, बाळी दिए मने पतियार्इ जांदी। ऐंकळू बणाई लै, बण्डी लै बण्डाई लै, टल्हैं-टल्ह, पटाकेयां दी गूंज, मनै आई डर पाई जांदी। बोलदा ‘अनूप’ दियाळिया दा धियाड़ा अज, हस्सी खेली नच्ची टप्पी आई जाई नै मनाई जांदी। आए नैणा हत्थरू, डुब्बी डुब्बी जांदा मन, दिलैं उट्ठै चीक ड़ुग्घी, जाल्हु याद तेरी आई जांदी। |
| छळाक |
|
आसां साह्ई बत्तां चढ़ी जांदी, बण सौगी सौगी
गाई दिंदा, सुणी करि किल्लियां झंझोटियां जो। बगी जांदे खड्डां नाळू, हर-हर गाई-गाई, बोलां नै झुठेरी दिंदे, ब्रह्मे दियां पोथियां जो। भुली किञा जां, अम्मा कुच्छड़े च बह्ई करि, छाही दा कटोरू कनै नौणिए नै रोटियां जो। ढुकदी जे रात तां छळाक मनै होई जांदी, लूपी हिक्का बळी पौंदी, दिखी इन्हां कोठियां जो। |
| बदळां दा चादरू |
|
बदळां दा चादरू, सैला सैला घागरू,
बोली जांदे जातरू, देखी इसा धौलाधारा जो। लंबी लंबी धारां, बिच मंदर हजारां, उच्ची न्हीठी बत्त, टप्पी चल्ले गद्दी लई ठाह्रां जो। जाए असां, अम्मा म्हारी, बैठियो पळाथी लाई, बोलै ‘अनूप’ गोदा बैठी दिखदे नजारा वो। हिंऊं जियां बाळ सेते, पंछियां दे बोल मिट्ठे, गूंजी गूंजी चेती दिंदे, दादिया दे प्यारा जो। |
| म्हाचले दा लाल |
|
प्हाड़ां जेडे चरत इन्हां दे, उच्चे उच्चे, चिट्टे
चिट्टे, बर्फा साह्ई छहोइ गयो गासैं जाई। म्हाचले दा लाल ‘लालचंद’ सोह्णा लग्गै, जियां स्यालैं चंद, बैठ्या है म्हारै गब्भें अज आई। दाढे़ दिक्खी लग्गै, जणि बैठ्या है रिसी मुनी, कोई परमेसरै नै ध्यान लाई। म्हारे म्हाचले दी शान, ज्ञान-खान कनै जान, बोलै ‘अनूप’ होर मिलना नी म्हाणू इन्हां साह्ई। |
Thursday, June 20, 2013
पले च चली जाणा
नोंईया मुंबई दी पॉमबीच सड़क रात
दिन दौड़दी रैहंदी। खतरनाक सड़कां च इसा दी गिणती है। दसां मीलां दी इसा सड़का पर
पता नी अजे तक कितणे लोंकां प्राण गुआये। कुछ दिन पैहलें इक कुत्ति अपणया बच्चयां
समेत गडीया हेठ आई गयी पर तिसादा इक कुत्तु पता नी कियां बची गिया था। सैह बचारा
ल्हासां तक पूजणे दी पूरा जोर लगाई ने कोसस करा दा था पर इसा नदिया च तरने दा
हुनर तिस दिया माऊ च भी नी था एह ता इक छोटा देह्या कुत्तु था। बचारा बुरे हालें
थकी गिया था कन्ने कमजोर भी लगा दा था। मैं बड़ीया मुश्कला ने अपणे स्कुटरे हेठ
ओणे ते बचाया कन्ने सड़का ते दूर छडी आया। इस ते बाद मैं चली ता आया पर रात भर
मिंजो एही लगदा रिह्या कि इस फिरी कोसस करनी है कन्ने अपणी जान गुआई देणी है।
असां इन्सानां दी ऐह् भावना ही असां जो इन्सान
बणा दी, कनै कुतयां जो!
अगले दिन मैं फिरी तिसा ठारी खड़ोता। मने च ऐह गल थी
कि तिस कुत्तुए दा क्या होया होंगा। मैं दिखी ने हैरान होई गिया सैह् कुत्तु अज
दौड़ा दा था। कल के हादसे दी कोई छाऊं कोई असर नी सुझा दा था। शायद इस ताएं ही
गलादें। वक्त सारयां जख्मा भरी दिंदा। मरयां कन्ने कोई नी मरदा। ऐह जींदा था
दोड़ा दा था पर किल्ला लगा दा था। गलादें ना माण्हू किल्ला ओंदा कनै किल्ला ही
जांदा अपण कुत्ते माऊ दे पेटे ते ता किल्ले
नी ओंदे पर जांदे किल्ले।
इस गला पर पेश है मराठी साहित्य कन्ने कवता दे आदि पुरुष विष्णु वामन
शिरवाड़कर ‘कुसुमाग्रज’ दी मराठी कवता दा मूल कनै पहाड़ी
अनुवाद।![]() |
| विष्णु वामन शिरवाड़कर ‘कुसुमाग्रज’ |
सुखां दे हंडोळेपर मन भरोणे तक झूटणा
प्यारे दिया बरखा च, नौह्ई ने चली पोणा
फिकर, द्वेष, सब कुछ सट्टी देणे,
कनै, चाणचक काह्ल की, पले च चली जाणा
अपणा वजूद इसा दुनिया च दिखणा
अपणा मह्ता कुत्थी है क्या, हमेशा ऐह टोळ रखणी
अपणयां प्यारयां दी हमेशा संभाल रखणी
कनै, चाणचक काह्ल की, पले च चली जाणा
अपणा सब कुछ, पले च दुऐ जो देई देणा
इक बरी देई ने फिरी ढाई ने कदी नी मंगणा
मिठ्डियां यादां, अपणे मने च कठेरी रखणिया
कनै, चाणचक काह्ल की, पले च चली जाणा
पर? पर हाली तक मैं मता कुछ दिखणा है
इसा दुनिया ते, मता कुछ सिखणा है
ऐत्थु, मैं भी कुछ ता बणना है
इस ताएं हाली मैं, भरपूर जीणा है…
भरपूर जीणा है… भरपूर जीणा है…
विष्णु वामन शिरवाड़कर ‘कुसुमाग्रज’
क्षणात निघुन जायचं
सुखाच्या हिंदोळयावर मनसोक्त झुलायचं
प्रेमाच्या वर्षवाने, न्हाऊन निघायचं,
काळजी,द्वेष, सारं फेकुऩ द्यायचं
आणि, अचानक कधीतरी, क्षणात निघुन जायचं
आपलं अस्तित्व या दुनियेत पहायचं
आपलं महत्व कुठे आहे का, हे सतत शोधायचं
आपल्या प्रियजनांना नेहमी जपायाचं
आणि, अचानक कधीतरी, क्षणात निघुन जायचं
आपलं सार कही, क्षणात दुसरयाला द्यायचं
एकदा दिल्यावर मात्र परत नाही मागायचं
गोड़ आठवणींन, मनात आपल्या साठवायचं
आणि, अचानक कधीतरी, क्षणात निघुन जायचं
पण? पण अजून मला बरंच काही पहायचयं
या दुनिये कड़ुन, खूप काही शिकायचयं,
इथे, मलाही काहीतरी बनायचयं
महणून मला अजून, भरपूर जगायचं…
भरपूर जगायचं… भरपूर जगायचं….
विष्णु वामन शिरवाड़कर ‘कुसुमाग्रज’
पहाड़ी अनुवाद : कुशल कुमार
Subscribe to:
Posts (Atom)

